GÜNÜN İPUÇU Unix de Kullanıcı ile ilgili komutlar

Solaris 9 sisteminde ve/veya Solaris 10 sisteminde kullanılan bazı unix komutları ve örnek kullanımları aşağıdaki gibidir.

Kullanıcı ile ilgili komutlar

login
Unix sistemlerde her kullanıcının sadece kendisine ait olan bir login ID si ve şifresi vardır. Bu ID ler sistem yöneticileri tarafından belirlenir. Login komutu sisteme ilk girişte kullanıcı ID si ve şifresini sorar. Doğru ID ve şifre girildiğinde Unix sistemin sizin için belirlenen çalışma kabuğu çalıştırılır. Solaris sistemde bash kabuk aktif edilmişse her kullanıcı için bir adet .profile dosyası oluşturulmuştur. Login olunduğunda son login olunan zaman, mail iniz varsa bu mailler ve yönetici uyarıları ile karşılaşabilirsiniz.

rlogin

Ağ üzerinde bulunan diğer unix sunuculara ulaşmak için kullanılır. Fakat bu komut ile çalışabilmek için bağlanılacak sunucuda gerekli izinlerin ayarlanmış olması gerekmektedir.

passwd
Sunucu sistemi kurulduğunda yöneticiniz size geçiçi bir şifre atayacaktır. passwd komutu ile bu şifre kullanıcı tarafından değiştirilebilir.

#passwd
yeni şifre istenir daha sonra teyid için yeni şifre yeniden girilir her iki yazımda da doğru yazıldı ise şifre değiştirilir. sistem yöneticisi tanımlamış olduğu tüm kullanıcıların şifrelerini değiştirebilir. Şifrenizi hızlı bir şekilde girebileceğiniz kombinasyonlardan oluşturunuz.


exit
Sunucu sistemden çıkmak için kullanılır. mutlaka açılan oturum kapatılarak sistem terkedilmelidir.

GÜNÜN İPUÇU GENEL UNIX (SOLARIS) DOSYA YAPISI

Unix de her şey bir dosyadır. (komutlar, belgeler, başka dosya türleri)

Solaris de üzerinde bulunan dosyalarının yapısını her işletim sistemi gibi bilmektedir. Bu dosyalar üzerinde her türlü işlem yapılabilmektedir. Yapısını bilemediği dosyalar hakkında ise bilgi verebilmekte, bu dosyaları taşıyabilmekte, silebilmektedir.


Unix dosya sistemi en basit anlamıyla bir ağaç yapısı şeklindedir. Bir kök den dallara buradanda yapraklara ayrılan bir ağaç ile Unix işletim sisteminin dosya yapısı birbiriyle aynıdır.

Dosya ve dizinleri adlandırmak

/ ve/veya /root

:root dizini solaris de ve diğer unix lerde Kök dizindir. Dosya sisteminde bulunan tüm folderların ve dosyaların en üst dizinidir.

/bin
: Bu dizinde tüm Unix komutları bulunmaktadır.

/dev
: Klavye, printer vb. karakter ve blok kaynaklı sürücüler için dosyaların saklandığı dizin Bu dizinde bulunan null dosyası çıktıyı (nowhere) boşluğa yönlendirmektedir.

/etc
:Sistemin yapılandırma dosyaları ve komutları bu dizinin altında bulunmaktadır.

/lib
: C gibi çeşitli programlama dillerine ait libraryler bu dizinde bulunmaktadır.

/lost+found

: Bu dizin sistem normal şekilde kapatılmadı ise kullanılacak olan internal dosyaların bulundugu dizindir her alt dizin için bir tane yaratılır.

/home

: Kullanıcı ana dizinleriburada oluşturulur.

/usr
:Bu dizinin altında çok farklı dizinler vardır bunlar adm, bin, etc, include gibi bunlarda sistemde çalıştırılabilen komutları çeşitli programlama dillerine ait başlıkları ve sistemle ilgili çeşitli logların bulunduğu alt dizinlerdir.

Solaris de ve genel olarak unixlerdeki dosya tipleri
1. Normal dosyalar
heada.c :C programlama dilinde yazılmış program kaynak dosyası
parti.doc: Parti çağrısı içeren dokuman dosyası
liste.sh: script dosyası
2. Dizin dosyaları
. (tek nokta) Bulunduğumuz dizini tanımlar
..(iki tane nokta) bir üst dizini tanımlar
3. Karakter ve blok aygıt dosyaları
klavye, yazıcı, yedekleme cihazları, harici diskler, ekranlar bunlar karakter ve blok aygıt dosyalarıdır.
4. Soketler
Soket iki bilgisayar arasında iletişimi sağlayan uygulama yazılımlarıdır. (API Application programming Interface) değişik bir anlatımla soketler ağ giriş çıkış işlemlerini gerçekleştirir. bağlantılı ve bağlantısız olmak üzere ikiye ayrılırlar. bağlantılı soketlerde her iki bilgisayarın adresi kullanılarak soket yaratılır ve bu soket üzerinden uygulamalar bilgi aktarır. Bağlantısız sokette ise her bilgi gideceği adresi bilmek zorundadır. send ,write komutları verileri bağlanmış bir soket araçılığı ile aktarır. send to , sendmsg ise verileri bağlantısız bir soket araçılığıyla aktarır.
5. Simgesel ve gerçek bağlar
Gerçek bağlarda orjinal dosya ve bağ kurulmuş dosya adı aynı fiziksel dosyayı göstermektedir.
simgesel bağlarda ise iki dosya vardır birisi gercek dosya diğeri ise orjinal dosyanın adını içeren bağlı dosyadır. Simgesel bağın önemli bir kısıtlaması ise özgün dosyanın iptal edilebilmesi ve bunun sonucu olarakda hiç bir veri içermeyen simgesel bağlı bir dosya sistemde çöp olarak kalacaktır.

GÜNÜN İPUÇU GENEL UNIX (SOLARIS) KOMUTLARI

Solaris 9 sisteminde ve/veya Solaris 10 sisteminde kullanılan bazı unix komutları ve örnek kullanımları aşağıdaki gibidir. Aslında bu komutların nasıl kullanılacağını birer örnek ile de açıklama isterdim fakat zamanım olmadığı için bu şekilde özet bir tablo olarak yayınladım. Fırsat buldukça bu komutlara açıklamalarını nasıl kullanılabileceklerinin örneklerini eklemeye çalışacağım.

Kullanıcı ile ilgili komutlar
ssh

Komutları aramak
which
whence
where

Yardım sayfaları
man


Yönetim ile ilgili komutlar
install
shutdown
ulimit
umask


Proseslerle ilgili komutlar
kill
nice
ps
jobs
wait
nohup
sleep

iletişim komutları
cu
ftp
mailx
talk
vacation
write

Dosyaların işlenmesi ve karşılaştırılması
cmp
comm
diff
diff3
dircmp
sdiff
touch
chmod
chgrp
chown
rm
mv
cp
cat
rcp
ln
mkdir
rmdir
ls
find
file
more
less
tail
head
wc
read
od
pg
tee
vi
egrep
fgrep
grep
strings

yazıcılarla ilgili komutlar
cancel
lp
pr
lpstat


zamanlama komutları
date
timex
at
atq
crontab


Verilerin saklanması
compress
cpio
dd
pack
pcat
tar
uncompress
unpack
zcat

Durum komutları
date
env
iostat
sar
uname
uptime
vmstat

Metin komutları
cut
ex
fmt
fold
join
paste
sort
tr
uniq
sed

banner
bc
cal
calendar
clear
time
xargs

GÜNÜN İPUÇU SSH connection larda " unable to initialize mechanism library" hatası

SSH connection larda " unable to initialize mechanism library" hatasını düzeltmek için aşağıdaki satırlar
/etc/ssh/sshd_config ve /etc/ssh/ssh_config dosyasına eklenir.

echo ' # " unable to initialize mechanism library"
GSSAPIAuthentication no
GSSAPIKeyExchange no
GSSAPIStoreDelegatedCredentials no ' >> /etc/ssh/sshd_config

echo ' GSSAPIAuthentication no
GSSAPIKeyExchange no ' >> /etc/ssh/ssh_config

ve ssh servisi restart edilir.

/etc/init.d/sshd restart